Pierwszy rower szosowy kupuje się zwykle z dwóch powodów: bo jest okazja cenowa i bo ładnie wygląda. Rozmiar ramy roweru szosowego schodzi na dalszy plan, a to błąd, który potrafi odebrać radość z jazdy na długie miesiące. Za mała albo za duża rama to coś, czego nie naprawi żaden dodatek ani regulacja.
Dlaczego rozmiar jest ważniejszy niż osprzęt
Osprzęt, koła czy siodło można z czasem wymienić. Ramy już nie, a to ona decyduje o tym, jak siedzisz na rowerze – jak daleko masz do kierownicy, jak mocno jesteś pochylony i czy kolana nie uderzają w łokcie. Rower z lepszymi komponentami, ale w złym rozmiarze, będzie mniej wygodny niż prostszy model dobrany do sylwetki.
Na krótkiej przejażdżce po osiedlu różnica bywa niezauważalna. Wychodzi dopiero po godzinie, dwóch w siodle: drętwieją dłonie, bolą plecy albo kark, a kolana zaczynają protestować. Wtedy wiele osób szuka winy w kondycji, a nie w rowerze.
Lekcja z życia: wysoki rowerzysta na za małej ramie
Dobrze pokazuje to przypadek kolarza amatora, który mając 196 cm wzrostu, zaczynał na prostej szosówce z ramą 58 cm. Z daleka rower wyglądał jak trzeba, ale dla tak wysokiej osoby był po prostu za mały. Ustawianie go polegało na wyciąganiu wszystkiego, co się dało, a i tak żadna regulacja nie dawała wygody – wszystko dlatego, że przy zakupie liczyły się cena i wygląd.
Cała historia za małej szosówki pokazuje też inne typowe błędy początkujących, na przykład kupowanie drogich akcesoriów przed porządnym rowerem. To lektura, która może zaoszczędzić sporo pieniędzy i frustracji każdemu, kto dopiero planuje zakup.
Jak dobrać rozmiar ramy roweru szosowego do wzrostu
Pierwszym krokiem jest tabela rozmiarów producenta. Każda marka podaje, dla jakiego wzrostu przewidziany jest dany rozmiar, i warto trzymać się tabeli konkretnego modelu, a nie ogólnych przeliczników. Oznaczenia bywają mylące: jeden producent podaje rozmiar w centymetrach, inny literami, a dwie ramy „56” różnych firm mogą się wyraźnie różnić. Orientacyjnie rozmiar M w szosówce to u wielu marek rama około 54–56 cm dla osób mających mniej więcej 170–180 cm wzrostu, ale to tylko punkt wyjścia do sprawdzenia w tabeli.
Poza wzrostem przydaje się długość nogi, mierzona od podłogi do krocza na boso. Popularny przelicznik dla szosy to długość nogi w centymetrach pomnożona przez około 0,66 – przy nodze 84 cm wychodzi rama mniej więcej 55–56 cm. Traktuj to jako wskazówkę, nie wyrok. Osoby o długich nogach i krótszym tułowiu, lub odwrotnie, mogą potrzebować innego rozmiaru, niż wynika z samego wzrostu. Gdy wypadasz na granicy dwóch rozmiarów, poradź się w sklepie albo u osoby zajmującej się ustawieniem roweru.
Zwróć też uwagę na przeznaczenie roweru. Szosówki wyścigowe mają zwykle niższy przód i wymuszają mocniejsze pochylenie, a modele nastawione na długie dystanse pozwalają siedzieć bardziej wyprostowanie. Dla początkującej osoby, która nie ćwiczy regularnie rozciągania, ta druga geometria bywa po prostu wygodniejsza, nawet w tym samym rozmiarze.
Jak sprawdzić rozmiar ramy
Rozmiar ramy sprawdzisz najprościej na naklejce lub w numerze modelu, a jeśli ich brak – mierząc rurę podsiodłową od środka osi suportu (miejsca, gdzie obracają się korby) do górnej krawędzi rury lub do miejsca jej połączenia z górną rurą. Producenci mierzą różnie, więc wynik może się różnić o 1–2 cm od katalogowego. Dlatego przy nowoczesnych ramach z opadającą górną rurą lepiej porównywać dwie liczby z tabeli geometrii: stack (wysokość przodu) i reach (długość ramy w poziomie).
Uwaga przy porównywaniu typów rowerów: w szosie rozmiar podaje się zwykle w centymetrach lub literami, a w rowerze górskim MTB, trekkingowym i miejskim często w calach. Rama 19 cali z roweru górskiego i rama 56 cm z szosówki to zupełnie inne miary, więc nie przenoś rozmiaru z jednego roweru na drugi.
Sygnały, że rower jest za mały lub za duży
Najlepiej przejechać się rowerem przed zakupem, choćby przez kwadrans. Na co zwrócić uwagę:
- za mały: kolana wchodzą pod kierownicę lub blisko łokci, sztyca jest wysunięta prawie do znaku maksimum, czujesz się „ściśnięty”,
- za duży: trudno stanąć nad ramą z obiema stopami na ziemi, musisz mocno wyciągać ręce, a ramiona szybko się męczą,
- w obu przypadkach: drętwienie dłoni, ból karku lub dolnej części pleców już po krótkiej jeździe.
Drobne różnice można skorygować wymianą mostka czy przesunięciem siodła. Jeśli jednak od pierwszych minut wszystko wydaje się „nie tak”, lepiej poszukać innego roweru.
Kupując używany rower
Rynek używanych szosówek kusi niskimi cenami i to właśnie tam najłatwiej kupić niewłaściwy rozmiar. Ogłoszenie pokazuje okazję, a sprzedający rzadko podpowie, że rama jest za mała dla kupującego. Przed spotkaniem sprawdź w tabeli producenta, dla jakiego wzrostu jest dany model, i zabierz kogoś, kto zna się na rowerach.
Warto też obejrzeć ramę pod kątem pęknięć i wgnieceń, sprawdzić stan napędu i kół, a przede wszystkim odbyć jazdę próbną. Lepiej odpuścić okazję niż przez rok męczyć się na rowerze, który nie pasuje.
Ustawienie po zakupie
Nawet dobrze dobrana rama wymaga ustawienia. Wysokość siodła, jego przesunięcie i pochylenie, długość mostka i ustawienie klamek – każdy z tych elementów wpływa na komfort. Na początek wystarczą podstawy: przy wyprostowanej nodze pięta powinna sięgać pedału w jego najniższym położeniu, a kierownica nie powinna zmuszać do mocnego wyciągania się.
Jeśli mimo regulacji pojawia się ból kolan, pleców czy drętwienie, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty od ustawienia roweru, a przy bólu, który nie mija, skonsultuj się z fizjoterapeutą lub lekarzem.
Pierwszy rower szosowy powinien przede wszystkim pasować. Cena, kolor i osprzęt są ważne, ale dopiero na drugim miejscu. Kilka minut z tabelą rozmiarów i jazda próbna to najtańsza inwestycja, jaką można zrobić przed zakupem, i najlepsza ochrona przed lekcją, którą wielu rowerzystów odrobiło na własnej skórze.
